اجتماع ومعاشرت
احسان وتصوف
احوال وکوائف دارالعلوم ديوبند
اخلاق وآداب
ادارتی مضامین
اردو ادب
اسلامی تہذیب وتمدن
اسوہٴ نبی اکرم صلی اللہ علیہ وسلم
ایمانیات وعقائد
تاریخ اسلامی
تاریخ و سوانح
تاریخ ہند
تبصرہ وتعارف کتب
تعلیم وتربیت
حالات حاضرہ
حج و قربانی
حدیث واصول حدیث
حقوق ومعاملات
دعوت و تبلیغ
رد قادیانیت وتحفظ ختم نبوت
رسوم وبدعات
سیرت پاک صلی اللہ علیہ وسلم
شخصیات اور سوانحی خاکے
علوم و فنون
عیسائیت ویہودیت
غیر مقلدیت ولامذہبیت
فقہ واصول فقہ
فقہی احکام ومسائل
قرآنیات وعلوم القرآن
متفرقات
مدارس ومراکز اسلامیہ
مغربی تہذیب وسامراج
منظومات
میڈیا / ذرائع ابلاغ
ترانۂ دارالعلوم دیوبند کا فنی، فکری اور ادبی مطالعہ
: مولانا اشتیاق احمد قاسمی
: ماہنامہ دارالعلوم ديوبند
ماہنامہ دارالعلوم‏، شمارہ: 11، جلد:101‏، صفر -ربیع الاول 1439ہجری مطابق نومبر 2017ء
: | شخصیات اور سوانحی خاکے | | احوال وکوائف دارالعلوم ديوبند | | اردو ادب | | منظومات |

ٔ یϑ ی ݘی ی

: ی ی

یэ Әѡ ٔ ٓ ی ییӊی یٓ

 

یی ی ی ییӊی ی یٔ ی ی ی ؔی ۃ ی ی ǡ ی ی ی ǟ ٓ ʡ ی ی ی ی ی Ȫی ی ʪ ی ی ǟ ٓ ی ی ʪǡ ی ی ی Ȫی ی یǟ یی ʪ ٓ ی ی ی یǡ ٓ ی ی ٓ ی ی ј ی Ȫی Ȫی ی ٓ ی ٓی ی ٓ ی ی Ȫی ٓی ی ی ٓ ی ی ٓ ی ی ی ی ی ٓ ی ی Ԙ ی یǟ ٓ ۔ یی ٓ ۔ ǁی ی ی ی јیی ی ǐэ ی ی ی ٓǺ ی ی ی ی ٓی ۔ ی ی ی ٔ ё ی ی ی ی Ә ی۔ ϡ ی ی ی ی ȍی ی ی ی ٓ ᘪ ی ی ی Ȫی ی ی ʪی ی 某 ی ǁ ј Ȫی ی ʪǡ ی Ȫی ی یӡ ی ی ی Ȫی ی ی ʪ ی ی Ȫی ی ی یٔ ی ǁ ی ی ی ی ی ی ٰی ی ی ј ی یی ی ۔

ی ؒ ٔ ё ی ǁ ی ی ی ی یϑ یۃ ϑ ی ۃ ʑ ǡ ی ی ј ѡ ј ی ی Ȫی ی یی ǁ ǐ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ʪ ی ی ی ی ǁ ی یǡ یی ی ی ی یی NJی ٓ Ȫی ی ی ۔ ٔ ٓی ی۔

ی ی ی ј ڑ ی ј ی 䑑 ٓ ʪǡ ی ǘ ј ǘ ی ی ј 䑑 ی (ی ) ی Ȫی ی Ȫی ی ٓ ٓ یȑ ӑ Ȫی ی (ی ی ) ٓی ̪ ی ی ʪ ʪ 㑑 ی ی ̪ ی یؔ ی ی یъی ی ی ی ᑑ ی ی ی ᘪی ی ی ј ی ی یی ی ی ی ی ی ی ی ј ی ی ٓ ٓ ј ی ی ی ی ی ی ی ǁی ی ی ی ی ی ی ݑ : ی ی ی ی ی ی ǘ ؔی ی ʪǡ ٔ ی ی ی ٓ ی ی ؔ ٓی ǐ ی ʪ ǘ ј ؔی ی : ی ֑ ی۔ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی یی ی ی ی ی ٓی ی Ț Ț یی Ȫی ی ی ی یؔ ؔ ؔ ی Ȫی ی ی ی ی ǟ ی۔

ٔ ٓ ی ی ؒ ی ؔی ی ی ی ی ی ی یٔ ی ی ی ی ǁی (Note Book) ی ی ј ٔ Ȫی ی ی ی ǁی ی ی ̐ ی ̐ ی ی۔

ی ی ӑ ǐی ʪǡ ی ی ی ی ی ی ی ی یǐی ʪǺ ی ی ی ی ی ی ی : ۲۱؍۲۲؍۲۳؍э ۱۹۸۰ ۳؍۴؍۵؍ی یٰ ۱۴۰۰ ( : ͘ی ؒ) ی ٓ ی (۱۹۷۲ ۱۹۷۶ ی) ᘪ Ǎ ʪ ی Ȫی ی ی ی ᘪ یǺ ی ی ی ی ی ی یϑ ی ی ٗ ی ی یؒ ی یؒ ј یٰ ی ی ی ی ی:

ی ی ؔ یǟ ی ی ی ی

ی ی ی

ؔ یǟ ǘ 㑑 ی ی

ی ی ی ی ی

ؒ ی Țی ی ی ی ی ی ی Țی ی ی ی ؔ ی ی ی И ی ی ј ی ی ی ʪ ی ی ی ی ی ʪ ی ی Țی ʪ ǁ ی ی ی ی ٔ ё ی ی ی ǘی ی ی ی ی ی ʪ ٓی یǿ ی Ә ۔

И 柘 یی ی ی ی ی ی ی ی ی یی ی ̪ی ی ی ی Ә ی ی ی ی یی ی ی ؒ Ȫی ی ی ی ʪ ی ی Țیǐیǿ ی ᘪ Ǎ ʪǡ ی ی یǟ ی Ȫی ی ی ؒ 捪 捪 ᘪی ی ی ی ی ی ی ی ی ١ јی یǐی۔ ی ی Ә ۔

Ӎ ǐ ؒ ی Ȫی یی ٓ ی ی ی ٓی ̪ ی ی ǡ ی ی ی ی ݘ ی یϐی ی ی ی ی یؒ ی ی 㑑 ی Ә ۔

ی Ԙ ی ی ی ی ʡ ی ǘʡ ی ی ρی ی ی ی ی ی ی ی ٔ ی ی Әǡ ی یȑ ی ی ی ی ۡ ی ی ی ی ی ی ̑ ی ی ی ی۔

ی ی Ϫ ی ی ی ی:

Ρ 䐡 ڡ یϡ ͡ ѡ ϡ ʡ јʡ یǡ ̡ ѡ ی ی ی ǐ ی ی ԡ ی ϡ ی ǟ ی ǟ ی ی ی ی ʡ ٔ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی Ț Ț ی ی ی ی ی یʡ ی ی ی ی ݘی ی ٓی ی Ԙ یʡ ی Ӂی ǘ یی ʪ И ی ی یی ی ی ی ̐ ی ی :

ی ی

یǟ ǘ یǟ ی

ی یی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ̐ ٓی ی ی:

ی јی ی ی ی یǟ

٭

ی ی ی ی یǟ

ی ی ی ی ی ی یی:

یǟ ی یǟ ј ی

یی ٓ ̪ ی

ی ی ی

ǐ Ȫ ی ی ǐ ی ǐ

یǟ ٓ

ی یǟ ̐ ٓ

ی ی ی ی Ǒ ǚی یʪǡ ی ی ʪ ی ϐی ی ј Ȫی ی ی ی ی ی ی ϐی ٓی ی یǟ ی ی ʪ:

ی ǟ NJی ی ی ʘی یǟ

ی ی ی یǟ

یǟ ʪ ی

ی ی ی

ی ٓی ی ی ی ݘی ی ی :

ی

ی ی ی ی

ј ی ی یǟ ٓی ی

ی ǟ ٓی ی

ییؒ یی ؒ ی ی И И ی ی ی ی ᑑ ی یی ј یی ǐ ی ی ی ǘ ј ی۔

یؔ ی یؔ ی ی ی ی یǟ

ؔ یٔ یؔ یǟ

ی ʪ: ᘪ ʪ ǁی ی ی ʪ ی ی Ә ی ی ی ٓی ی ی ؒ ی ییؒ ʪ ی ی ی یی ی ی ǐ ǘ ی ی Ȫی ی ی ی ی Ȫی Ә ی ی ؒ ی ǘ ی ۃ ی ی ییؒ ی ی ی ی ی ی ی Ȫی یǟ ی ی ی ی ی Ȫی ییؒ ی ی ؒ ی ی :

یؔ ی ی ی یؔ ی ی یǟ

یٔ ی یǟ

یؒ یǘ ǐ ی ی یی ی ی ی:

یؔ ی یؔ ی یؔ ی ی یǟ

ؔ یٔ ؔی یǟ

ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی ی И И ی ی ی۔ (ی ݡ ۲۷)

:

ی ی ʪی ی ی ٓ ی

ٴ ی ی ی

ی ̪ ٔ ی

ی ی ی䑑 یی ی ی㑑 ی

ی ی ی یǟ

ی ی ی ٓ یǟ

یǟ ی ی ǘ یǟ

ʘ ٓ یǟ

ی یǟ ʘ

ی ی ǟ ʘ

ی ی ی ی

ی ی ی ی ی Ȫی ی ؒ ی یؒ یؒ ی یؒ NJ یی ی یʡ ی ی И ی ی ی ی ی:

۱- ی ی ۃ ی (۱۲۳۳-۱۳۱۷)

۲- ۃ ی ۃ ی (۱۸۳۳-۱۸۸۰)

۳- ی ی ۃ ی (۱۸۲۹-۱۹۰۵)

۴- ی ی ی ی یی ۃ ی (۱۸۳۴-۱۹۱۲)

۵- ی ی ۃ ی (۱۸۳۴-۱۸۸۵)

۶- ی یی ۃ ی (۱۸۵۱-۱۹۲۰)

۷- ͘ی ی ʪی ۃ ی (۱۸۶۳-۱۹۴۳)

۸- ی ی ی ۃ ی (۱۸۷۹-۱۹۵۷)

۹- ی ی ی ۃ ی (۱۳۰۰-۱۳۸۴)

۱۰- ی یی ۃ ی (۱۳۰۴-۱۳۸۷)

۱۱- ی ی ی یی ۃ ی (۱۸۵۸-۱۹۲۹)

۱۲- یی ۃ ی (۱۸۷۵-۱۹۳۳)

۱۳- ۃ ی (۱۸۹۳-۱۹۲۸)

۱۴- ͘ی ی ی ۃ ی (۱۸۹۸-۱۹۸۳)

۱۵- یی ٓی ۃ ی (۱۸۸۹-۱۹۷۲)

۱۶- ی ۃ ی (۱۹۰۵-۱۹۹۷)

۱۷- ی ۃ ی (۱۹۱۴-۲۰۱۰)

۱۸- ی ی (: ۱۹۵۰)

یی ی :

یی یǟ

ی ٰیؔ ی ی ی

ی ی ؔ

ی یǘی

ی یؔ ی ی Ț ی

ی ی ی ǟ ی ی ی

ؔ یی Ӎ

ٓ䘪 ǟ ی ی

ی ی ǟ ؔ ی

ǘ ی

یؔ ȁ ٔ ی یǟ

ی ፘ ی ی یǟ

یؔ یǟ ی ؔ یǟ

یٰ ی ی یǟ

ی یؔ ی ی

ی ی ی یی ی

ی ی ی :

ؔ یؔ ؔ ی ǟ ی

ی یؔ ی ǟ ی

یؔ ی ی ؔ ǡ

ی ی ی

ی ی ی ی یی Ȫی ی ی یǟ ی 柡 ی ی ی ی ی یؒ ٔ ̪ ی:

ǐ ̪ ̪ ی ی Ԙ ی ی ی :ی Ȫی ی ی ѡ یҡ ی ی ی ی ی ی ؔی ی ی ۔ (ٔ )

* * *

------------------------------------------------

: 11 :101 -ی 1439ی 2017